Zakopane – przewodnik
O mieście Zakopane
Zakopane – zimowa stolica Polski z historią w tle
Choć dziś miasto liczy nieco ponad 26 tysięcy mieszkańców (stan 2021), jego losy są dużo większe niż liczba ludności. Już w 1889 r. mała osada przemieniła się w pierwszy w Polsce kurort zdrowotny, a rok później – w 1899 r. – przyjechał tu pierwszy pociąg, otwierając dostęp do tatrzańskich szczytów. Najbardziej spektakularnym historycznym wydarzeniem była inauguracja skoczni narciarskiej Wielka Krokiew w 1925 r., której rozmach przyciągał 60 tys. turystów już w latach 30. XX wieku i do dziś spędza serca podopiecznych zimowej tradycji.
Kultura góralska – niepowtarzalny smak i styl
Zakopane to serce góralskiego (podhalańskiego) folkloru. Tradycja odkrywa się nie tylko w melodiach ludowych i barwnych strojach, ale przede wszystkim w architekturze – tak zwanym zakopiańskim stylu, wymyślonym przez Stanisława Witkiewicza. Spacerując po Krupówkach można dopitać słynny oscypek – wędzony ser z owczego mleka – i podziwiać ręcznie tkane, haftowane wyroby. Co zimą miejscowi organizują przy ogniskach kuligi – saniowe pochody po zaśnieżonych lasach, które łączą energię górskiej przyrody z ciepłem góralskiej gościnności.
Co koniecznie zobaczyć?
Nie ma excuráciej: Kasprowy Wierch – dostępny przez 1936‑r. wybudowaną kolejkę linową – oferuje panoramiczne widoki, które zapierają dech w piersiach każdego fotografującego wędrowca. Na krótszą, ale nie mniej malowniczą trasę prowadzi kolejka linowa na Gubałówkę (1938 r.), skąd rozciąga się miejskie panoramę oraz zatopione w chmurach pawilony z regionalnym rękodziełem. A po całym dniu pełnym wrażeń warto zakończyć go pośród dźwięków tradycyjnej muzyki w jednej z licznych karczm, gdzie góralskie opowieści nabierają zupełnie nowego, nieco „świetlisto‑iśmielego” charakteru. Zakopane – miejsce, które nie musi już mówić „jest piękne”, bo po prostu same góry to potwierdzają!
Najważniejsze atrakcje: Zakopane
Harenda
Liliowe / Ľaliové sedlo
Karb
Kościelec
Gubałówka
Krajná Kopa / Skrajna Turnia
Beskid / Beskyd
Zawrat
Mały Kozi Wierch
Zmarzła Przełęcz
Kozia Przełęcz
Kozia Przełęcz Wyżnia
Przełączka nad Dolinką Buczynową
Przełęcz pod Kopą Kondracką
Goryczkowa Przełęcz Świńska / Horičkovo sedlo Svinické
Kondracka Przełęcz
Sarnia Skała
Ciemniak / Temniak
Malolučniak / Małołączniak
Sucha Przełęcz / Suché sedlo
Jednodniowa trasa spaceru: Zakopane
Jednodniowa trasa „Widoki i kultura Zakopanego” (ok. 6–8 godz.) łączy spektakularne panoramy Tatr z łatwo dostępnymi punktami widokowymi i krótkimi wizytami w najważniejszych muzeach stylu zakopiańskiego. Schemat: rano góry (Kasprowy), potem Gubałówka i atrakcje w mieście — wszystko w realistycznym tempie z czasem na posiłek i dojścia.
Ciekawostki: Zakopane
- Zimowa stolica Polski Zakopane jest powszechnie znane jako 'zimowa stolica Polski', ponieważ jest najpopularniejszym w kraju ośrodkiem górskim i centrum sportów zimowych.
- Styl zakopiański Styl zakopiański, zapoczątkowany przez Stanisława Witkiewicza, stworzył charakterystyczny drewniany góralski kierunek w architekturze, widoczny w willach takich jak Koliba i Oksza.
- Wczesny transport górski W Zakopanem uruchomiono kolejkę linową na Kasprowy Wierch w 1936 r. oraz kolejkę na Gubałówkę w 1938 r. — były to wczesne osiągnięcia inżynieryjne, które znacznie rozwinęły turystykę górską.
- Turystyka masowa Miasto przyciąga ponad 2,5 miliona odwiedzających rocznie, znacznie przewyższając swoją stałą populację wynoszącą około 26–27 tysięcy.
- Kolebka mistrzów olimpijskich Zakopane jest miejscem urodzenia i treningów kilku mistrzów olimpijskich w skokach narciarskich, w tym Wojciecha Fortuny oraz trzykrotnego złotego medalisty Kamila Stocha.
- Historyczna skocznia narciarska Wielka Krokiew, duża skocznia narciarska otwarta w 1925 r., regularnie gości międzynarodowe zawody w skokach oraz konkursy Pucharu Świata.
- Kulturalne serce Górali Zakopane jest kulturalnym centrum Górali, słynącym z unikalnej muzyki, stroju, architektury oraz wędzonego sera owczego 'oscypek', sprzedawanego na Krupówkach.
- Epizod z II wojny światowej W marcu 1940 r. przedstawiciele sowieckiego NKWD i nazistowskiej Gestapo spotkali się w zakopiańskiej Willi 'Tadeusz', aby koordynować represje — ponury i mało znany epizod wojenny.
- Klimat górski i ekstremalne wartości Położone na wysokości 800–1 100 m n.p.m., Zakopane jest około 3 °C chłodniejsze niż Kraków i odnotowało ekstremalne temperatury od −34,1 °C do 32,8 °C.
- Historyczne mistrzostwa świata Zakopane było gospodarzem Narciarskich Mistrzostw Świata w 1939 r., pierwszych poza Alpami i ostatnich oficjalnych mistrzostw świata przed II wojną światową.
Zwiedzaj Zakopane z aplikacją GuideX
Opowieści audio o każdym miejscu, interaktywna mapa i osobiste trasy spacerowe. Do pobrania za darmo na iOS i Androida.